Sharding là gì? Kỹ thuật mở rộng quy mô Blockchain

Nếu blockchain truyền thống giống như một con đường duy nhất chỉ có một làn xe, thì blockchain phân mảnh giống như một hệ thống cao tốc đa làn, nơi nhiều dòng xe có thể di chuyển đồng thời mà không cần chờ đợi nhau.

Về bản chất, sharding là một giải pháp mở rộng Layer-1 – nó thay đổi chính cấu trúc cốt lõi của blockchain để tăng thông lượng, khác với các giải pháp Layer-2 như Rollup vốn hoạt động bên trên blockchain hiện có. Trong khi Layer-2 giải quyết vấn đề bằng cách chuyển bớt công việc ra khỏi chuỗi chính, sharding giải quyết bằng cách chia nhỏ chính chuỗi chính thành nhiều chuỗi song song.

Bài toán mà sharding giải quyết rất cụ thể: Bitcoin chỉ xử lý được 7 giao dịch mỗi giây, Ethereum xử lý 15–30 giao dịch mỗi giây, trong khi các hệ thống tập trung như Visa có thể xử lý hàng nghìn giao dịch mỗi giây. Sự chênh lệch này là rào cản lớn nhất ngăn cản blockchain được chấp nhận rộng rãi. Sharding được coi là “phương pháp chính thống để mở rộng quy mô on-chain”, cho phép tăng hiệu năng mà không làm giảm mức độ phi tập trung.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu Sharding là gì, cách nó hoạt động, ba loại sharding chính, lộ trình Danksharding của Ethereum, và những thách thức kỹ thuật đi kèm. Nếu bạn chưa nắm nền tảng, hãy đọc bài Blockchain là gì? và Layer-2 Blockchain là gì? trước.

---

1. Sharding là gì? Định nghĩa chi tiết

Sharding là kỹ thuật chia mạng lưới blockchain thành nhiều phần nhỏ hơn gọi là “shard”, trong đó mỗi shard hoạt động như một blockchain độc lập, xử lý một tập hợp giao dịch riêng và duy trì một phần trạng thái riêng của mình. Thay vì tất cả các node phải xử lý tất cả các giao dịch, sharding cho phép mỗi node chỉ cần xử lý một phần nhỏ công việc, từ đó tăng đáng kể thông lượng tổng thể của mạng lưới.

Khái niệm sharding không phải là phát minh của blockchain. Nó được kế thừa từ lĩnh vực cơ sở dữ liệu truyền thống, nơi dữ liệu được chia thành các phần nhỏ để dễ quản lý và truy vấn. Khi áp dụng vào blockchain, sharding giải quyết một vấn đề cốt lõi: mỗi full node phải lưu trữ toàn bộ lịch sử giao dịch và xử lý mọi giao dịch, điều này giới hạn nghiêm trọng khả năng mở rộng.

Điểm khác biệt cốt lõi giữa blockchain truyền thống và blockchain phân mảnh:

• Blockchain truyền thống: Tất cả các node duy trì cùng một sổ cái duy nhất và xử lý tất cả giao dịch.

• Blockchain phân mảnh: Mỗi shard duy trì sổ cái riêng và xử lý một phần giao dịch, với các shard giao tiếp với nhau để duy trì tính nhất quán.

Ví dụ đơn giản: Hãy tưởng tượng một ngân hàng có 100 giao dịch viên nhưng chỉ có một quầy duy nhất. Tất cả khách hàng phải xếp hàng chờ đợi, và mỗi giao dịch viên phải ghi chép toàn bộ sổ sách của ngân hàng. Sharding giống như việc mở 10 quầy giao dịch, mỗi quầy phụ trách một nhóm khách hàng riêng và chỉ cần ghi chép sổ sách của nhóm mình. Khi cần chuyển tiền giữa các nhóm, các quầy sẽ liên lạc với nhau – nhưng phần lớn giao dịch diễn ra song song, giảm đáng kể thời gian chờ đợi.

Sharding là giải pháp Layer-1, khác với Layer-2 ở chỗ nó thay đổi cấu trúc cốt lõi của blockchain thay vì xây dựng lớp mở rộng bên trên. Điều này có nghĩa là sharding yêu cầu thay đổi giao thức đồng thuận, cấu trúc dữ liệu, và cách các node giao tiếp – một thay đổi sâu rộng và phức tạp hơn nhiều so với việc triển khai một Rollup.

---

2. Lịch sử ra đời của Sharding

Ý tưởng sharding trong blockchain đã có từ rất sớm, nhưng phải mất nhiều năm mới trở thành hiện thực.

Các mốc phát triển quan trọng:

• 2014–2015: Các nhà nghiên cứu bắt đầu thảo luận về khả năng áp dụng sharding vào blockchain. Ethereum là dự án đầu tiên đưa sharding vào lộ trình mở rộng quy mô, với kế hoạch chia mạng lưới thành 64 shard.

• 2016: Elastico – giao thức sharding đầu tiên cho blockchain công khai – được công bố. Elastico chia mạng lưới thành các shard xử lý giao dịch song song, sử dụng PBFT làm cơ chế đồng thuận trong từng shard.

• 2017–2018: Nhiều giao thức sharding được đề xuất, bao gồm OmniLedger, RapidChain, Monoxide, và Zilliqa – blockchain công khai đầu tiên triển khai sharding trong thực tế.

• 2020–2022: Ethereum chuyển hướng chiến lược. Thay vì execution sharding (mỗi shard chạy smart contract độc lập), Ethereum chọn data sharding – tập trung vào việc cung cấp không gian dữ liệu giá rẻ cho các Rollup Layer-2.

• Tháng 3/2024: Proto-Danksharding (EIP-4844) được kích hoạt trong Dencun Upgrade, giới thiệu blob – dữ liệu tạm thời cho Rollup, đánh dấu bước đầu tiên trong lộ trình Danksharding của Ethereum.

• Tháng 12/2025: Fusaka Upgrade triển khai PeerDAS – cơ chế lấy mẫu dữ liệu phân tán, cho phép các node xác minh blob mà không cần tải toàn bộ dữ liệu. Vitalik Buterin gọi đây là “sharding thực sự”.

• Tháng 7/2026: Fusaka mở rộng dung lượng blob lên 48 blob mỗi block, giảm hơn nữa chi phí cho Layer-2.

Ngày nay, sharding được coi là “cách Ethereum trở thành một blockchain thực sự có khả năng mở rộng”, với mục tiêu đạt hơn 100.000 giao dịch mỗi giây.

---

3. Các loại Sharding chính

Có ba loại sharding chính trong blockchain, mỗi loại giải quyết một khía cạnh khác nhau của bài toán mở rộng quy mô.

3.1. Network Sharding (Phân mảnh mạng lưới)

Network Sharding là việc chia các node trong mạng lưới thành các nhóm nhỏ (shard) khác nhau. Mỗi nhóm node chịu trách nhiệm xác thực một tập hợp giao dịch riêng biệt, thay vì tất cả các node phải xác thực mọi giao dịch.

Cách hoạt động:

• Các node được gán ngẫu nhiên vào các shard khác nhau để tránh tập trung quyền lực.

• Mỗi shard có bộ validator riêng và chạy cơ chế đồng thuận riêng.

• Khi cần xác minh giao dịch giữa các shard, các node từ các shard khác nhau sẽ phối hợp.

Ví dụ: Elastico, Monoxide, OmniLedger, RapidChain đều sử dụng network sharding.

Ưu điểm: Giảm tải cho từng node, cho phép mạng lưới mở rộng theo chiều ngang.
Nhược điểm: Cần cơ chế gán node ngẫu nhiên an toàn để tránh tấn công Sybil.

3.2. Transaction Sharding (Phân mảnh giao dịch)

Transaction Sharding là việc phân chia các giao dịch vào các shard khác nhau để xử lý song song. Mỗi node trong shard vẫn giữ toàn bộ blockchain nhưng chỉ xử lý một tập hợp giao dịch được chỉ định.

Cách hoạt động:

• Giao dịch được định tuyến đến shard dựa trên các tiêu chí như địa chỉ người gửi, loại giao dịch, hoặc ID đầu vào.

• Các giao dịch trong cùng một shard được xử lý song song với các giao dịch ở shard khác.

• Shard có thể xử lý giao dịch của mình mà không cần chờ đợi các shard khác.

Ví dụ: Elastico sử dụng kết hợp network sharding và transaction sharding.

Ưu điểm: Tăng thông lượng giao dịch mà không cần thay đổi cách lưu trữ trạng thái.
Nhược điểm: Các node vẫn phải lưu toàn bộ blockchain, giới hạn khả năng mở rộng lưu trữ.

3.3. State Sharding (Phân mảnh trạng thái)

State Sharding là việc chia trạng thái toàn cục của blockchain (số dư tài khoản, dữ liệu hợp đồng thông minh) thành các shard khác nhau. Mỗi node chỉ lưu trữ một phần của sổ cái thay vì toàn bộ.

Cách hoạt động:

• Trạng thái được phân vùng dựa trên địa chỉ tài khoản hoặc ID hợp đồng.

• Mỗi shard chỉ lưu trữ một phần trạng thái và xử lý giao dịch liên quan đến phần đó.

• Giao dịch ảnh hưởng đến nhiều shard được gọi là cross-shard transaction và cần cơ chế phối hợp đặc biệt.

Ví dụ: RapidChain, Monoxide, RepChain, Pyramid đều sử dụng state sharding.

Ưu điểm: Giảm đáng kể yêu cầu lưu trữ cho mỗi node, cho phép mở rộng theo chiều dọc.
Nhược điểm: Cross-shard transaction phức tạp và có thể gây ra độ trễ cao.

Nhận xét: Ba loại sharding này không loại trừ lẫn nhau. Nhiều giao thức kết hợp cả ba để đạt hiệu quả tối đa. Ví dụ, Elastico kết hợp network và transaction sharding, trong khi các giao thức tiên tiến hơn như OmniLedger và RapidChain triển khai full sharding – kết hợp cả ba loại.

---

4. Cách hoạt động của Sharding trên Blockchain

Sharding hoạt động dựa trên ba cơ chế cốt lõi: phân vùng node, xử lý song song, và giao tiếp cross-shard.

4.1. Phân vùng node (Node Partitioning)

Các node trong mạng lưới được chia thành các nhóm (shard) khác nhau. Việc phân chia này có thể được thực hiện theo nhiều cách:

• Ngẫu nhiên: Node được gán ngẫu nhiên vào shard để tránh tập trung quyền lực (Elastico, OmniLedger).

• Dựa trên ID node: Node được gán dựa trên ID của chúng (Monoxide).

• Dựa trên địa lý: Node được gán dựa trên vị trí địa lý để giảm độ trễ.

Thách thức: Cần đảm bảo rằng mỗi shard có đủ số lượng node trung thực để ngăn chặn tấn công 51% vào shard đó. Nếu một shard bị tấn công, toàn bộ mạng lưới có thể bị ảnh hưởng.

4.2. Xử lý song song (Parallel Processing)

Mỗi shard xử lý giao dịch độc lập và song song với các shard khác. Điều này có nghĩa là:

• Shard A có thể xử lý giao dịch của mình trong khi Shard B cũng đang xử lý giao dịch của mình.

• Không có shard nào cần chờ đợi shard khác hoàn thành công việc.

• Thông lượng tổng thể của mạng lưới tăng lên tỷ lệ thuận với số lượng shard.

Ví dụ: Nếu mỗi shard xử lý 1.000 giao dịch mỗi giây và có 10 shard, mạng lưới có thể xử lý 10.000 giao dịch mỗi giây – gấp 10 lần so với blockchain không phân mảnh.

4.3. Giao tiếp Cross-Shard (Cross-Shard Communication)

Giao tiếp cross-shard xảy ra khi một giao dịch ảnh hưởng đến tài khoản hoặc trạng thái nằm ở nhiều shard khác nhau. Đây là thách thức lớn nhất của sharding vì nó đòi hỏi sự phối hợp giữa các shard.

Các mô hình giao tiếp cross-shard:

• Đồng bộ (Synchronous): Giao dịch được xử lý tuần tự qua các shard, đảm bảo tính nhất quán nhưng làm tăng độ trễ. OmniLedger và RapidChain sử dụng mô hình này.

• Bất đồng bộ (Asynchronous): Giao dịch được xử lý độc lập ở mỗi shard, với cơ chế đồng bộ hóa sau đó. Ethereum 2.0 sử dụng beacon chain để xử lý giao tiếp cross-shard bất đồng bộ.

Ví dụ: Khi Alice (tài khoản ở Shard A) muốn gửi tiền cho Bob (tài khoản ở Shard B):

1. Shard A ghi nhận việc rút tiền từ tài khoản Alice.

2. Shard A gửi thông điệp đến Shard B thông qua beacon chain hoặc cơ chế relay.

3. Shard B xác nhận và ghi nhận việc gửi tiền vào tài khoản Bob.

4. Giao dịch hoàn tất khi cả hai shard đều đồng ý.

Quá trình này phức tạp hơn nhiều so với giao dịch trong cùng một shard (intra-shard), vốn chỉ cần một bước duy nhất.

---

5. Danksharding – Lộ trình Sharding của Ethereum

Ethereum có lộ trình sharding riêng, được gọi là Danksharding, với cách tiếp cận khác biệt hoàn toàn so với các giao thức sharding truyền thống.

5.1. Sự chuyển hướng chiến lược của Ethereum

Ban đầu, Ethereum dự kiến triển khai execution sharding – mỗi shard chạy smart contract độc lập. Tuy nhiên, Ethereum đã thay đổi chiến lược sang data sharding vì nhận thấy rằng:

• Rollup Layer-2 đã giải quyết vấn đề execution scaling với khả năng tương tác và bảo mật tốt hơn.

• Cross-shard composability bị phá vỡ trong execution sharding – không thể thực hiện flash loan xuyên shard.

• Data availability là nút thắt cổ chai thực sự cần giải quyết, vì Rollup cần không gian rẻ để đăng dữ liệu.

Do đó, Ethereum tập trung vào Danksharding – một giải pháp Layer-2 hybrid cung cấp lớp data availability và đạt được khả năng mở rộng bằng cách hỗ trợ nhiều hoạt động hơn trong các Rollup Layer-2.

5.2. Proto-Danksharding (EIP-4844)

Proto-Danksharding là giai đoạn đầu tiên của Danksharding, được kích hoạt trong Dencun Upgrade (3/2024). Nó giới thiệu blob – dữ liệu tạm thời (tồn tại ~18 ngày) mà Rollup có thể sử dụng để đăng dữ liệu với chi phí thấp hơn nhiều so với calldata.

Tác động: Sau khi EIP-4844 được kích hoạt, phí giao dịch trên các Layer-2 như Arbitrum, Optimism, Base đã giảm hơn 90%.

5.3. Danksharding đầy đủ

Danksharding đầy đủ sẽ mở rộng đáng kể dung lượng blob và triển khai Data Availability Sampling (DAS) – cơ chế cho phép các node xác minh rằng dữ liệu blob có sẵn mà không cần tải toàn bộ blob. DAS hoạt động bằng cách:

• Các node lấy mẫu ngẫu nhiên các phần nhỏ của blob.

• Sử dụng erasure coding để đảm bảo toàn bộ blob có thể được tái tạo từ bất kỳ tập hợp con nào chứa ít nhất một nửa số phần.

Mục tiêu: Danksharding đầy đủ sẽ cho phép Ethereum đạt hơn 100.000 giao dịch mỗi giây.

5.4. PeerDAS – Bước đột phá

PeerDAS được triển khai trong Fusaka Upgrade (12/2025) là một bước tiến quan trọng. PeerDAS cho phép các node chia sẻ dữ liệu blob với nhau thay vì mỗi node phải tải toàn bộ blob. Vitalik Buterin gọi đây là “sharding thực sự” – lần đầu tiên Ethereum triển khai thành công cơ chế lấy mẫu dữ liệu phân tán.

Tác động: PeerDAS đã giúp tăng dung lượng blob từ 9 lên 21 blob mỗi block, và sau đó lên 48 blob trong Fusaka, tiếp tục giảm chi phí cho Layer-2.

Bạn có thể tìm hiểu thêm về Proto-Danksharding trong bài Proto-Danksharding (EIP-4844) là gì?.

---

6. Ưu điểm và nhược điểm của Sharding

Ưu điểm

• Tăng thông lượng vượt trội: Sharding cho phép xử lý giao dịch song song, tăng thông lượng tổng thể lên tỷ lệ thuận với số lượng shard. Đây là giải pháp mở rộng Layer-1 mạnh mẽ nhất, có tiềm năng đạt hàng trăm nghìn TPS.

• Giảm tải cho node: Mỗi node chỉ cần xử lý một phần giao dịch và lưu trữ một phần trạng thái, giảm yêu cầu phần cứng và cho phép nhiều người tham gia hơn.

• Giảm độ trễ: Xử lý song song giúp giảm độ trễ xác nhận giao dịch, cải thiện trải nghiệm người dùng.

• Duy trì phi tập trung: Sharding được thiết kế để tăng hiệu năng mà không làm giảm mức độ phi tập trung, giải quyết bài toán Blockchain Trilemma theo cách khác với Layer-2.

• Nền tảng cho các ứng dụng quy mô lớn: Sharding mở đường cho các ứng dụng cần thông lượng cao như IoT, mạng lưới xe tự lái, game blockchain, và mạng xã hội phi tập trung.

Nhược điểm

• Giao tiếp cross-shard phức tạp: Giao dịch ảnh hưởng đến nhiều shard đòi hỏi cơ chế phối hợp phức tạp, gây ra độ trễ và chi phí giao tiếp cao. Đây là thách thức kỹ thuật lớn nhất của sharding.

• Rủi ro bảo mật shard: Nếu một shard bị tấn công, toàn bộ mạng lưới có thể bị ảnh hưởng. Cần cơ chế gán node ngẫu nhiên an toàn để ngăn chặn tấn công Sybil và 51% vào shard.

• Tính nhất quán dữ liệu: Đảm bảo tính nhất quán giữa các shard là một thách thức lớn, đặc biệt là trong các giao dịch cross-shard phức tạp.

• Phức tạp triển khai: Sharding yêu cầu thay đổi sâu rộng trong giao thức đồng thuận, cấu trúc dữ liệu, và cách các node giao tiếp – phức tạp hơn nhiều so với Layer-2.

• Khó khăn trong việc mở rộng lưu trữ: Trong transaction sharding, các node vẫn phải lưu toàn bộ blockchain, giới hạn khả năng mở rộng lưu trữ.

---

7. So sánh Sharding và các giải pháp Layer-2

Nhận xét: Sharding và Layer-2 không loại trừ lẫn nhau mà bổ trợ cho nhau. Sharding cung cấp không gian dữ liệu giá rẻ cho Layer-2, trong khi Layer-2 xử lý execution và cung cấp trải nghiệm người dùng tốt hơn. Ethereum đã chọn mô hình kết hợp cả hai – Danksharding cung cấp data availability, Rollup xử lý execution.

---

8. Ứng dụng thực tế của Sharding

Ethereum và Layer-2

Ethereum là ví dụ điển hình nhất về sharding trong thực tế. Với Danksharding, Ethereum cung cấp lớp data availability cho các Rollup như Arbitrum, Optimism, Base, giúp giảm phí giao dịch xuống mức gần như bằng không.

Zilliqa

Zilliqa là blockchain công khai đầu tiên triển khai sharding trong thực tế. Nó chia mạng lưới thành các shard xử lý giao dịch song song, đạt thông lượng cao hơn nhiều so với Bitcoin và Ethereum.

NEAR Protocol

NEAR Protocol sử dụng Nightshade – một dạng sharding nơi các shard chia sẻ trạng thái và xử lý giao dịch song song. NEAR là một trong những blockchain nhanh nhất hiện nay.

MultiversX (Elrond)

MultiversX triển khai ba loại sharding – network, transaction, và state – để đạt thông lượng cao và độ trễ thấp.

Ứng dụng trong IoT và Healthcare

Sharding được ứng dụng trong IoT để giải quyết vấn đề mở rộng quy mô và bảo mật, và trong y tế để quản lý hồ sơ bệnh án điện tử với thông lượng cao.

---

9. Những thách thức kỹ thuật của Sharding

Sharding không phải là “viên đạn bạc”. Nó đi kèm với những thách thức kỹ thuật phức tạp:

Giao tiếp Cross-Shard

Đây là thách thức lớn nhất. Giao dịch cross-shard đòi hỏi nhiều vòng giao tiếp giữa các shard, làm tăng độ trễ và chi phí. Các nhà nghiên cứu đang phát triển các giao thức như Kronos để tối ưu hóa giao tiếp cross-shard với chi phí tối thiểu.

Bảo mật Shard

Mỗi shard là một mạng lưới nhỏ hơn với ít node hơn, khiến nó dễ bị tấn công 51% hơn so với toàn bộ mạng lưới. Cần cơ chế gán node ngẫu nhiên và luân chuyển node giữa các shard để ngăn chặn kẻ tấn công tập trung vào một shard.

Tính khả dụng dữ liệu

Đảm bảo rằng dữ liệu blob có sẵn cho tất cả các node là một thách thức. Data Availability Sampling (DAS) được thiết kế để giải quyết vấn đề này, nhưng việc triển khai DAS an toàn và hiệu quả vẫn đang được nghiên cứu.

Cân bằng tải

Cân bằng tải giữa các shard là một thách thức. Nếu một shard xử lý nhiều giao dịch hơn các shard khác, nó có thể trở thành nút thắt cổ chai. Các chiến lược sharding động và thích ứng đang được phát triển để giải quyết vấn đề này.

---

10. Câu hỏi thường gặp về Sharding

• Sharding có phải là Layer-2 không?

Không. Sharding là giải pháp Layer-1 – nó thay đổi cấu trúc cốt lõi của blockchain. Layer-2 là các giải pháp xây dựng bên trên blockchain hiện có. Tuy nhiên, Ethereum đã kết hợp cả hai: Danksharding cung cấp data availability cho Layer-2 Rollup.

• Sharding có làm giảm phi tập trung không?

Không, nếu được thiết kế đúng. Sharding được thiết kế để tăng hiệu năng mà không làm giảm mức độ phi tập trung. Mỗi node chỉ cần xử lý một phần công việc, cho phép nhiều người tham gia hơn với phần cứng khiêm tốn hơn.

• Sharding có an toàn không?

Sharding an toàn nếu được triển khai đúng cách. Tuy nhiên, nó đi kèm với rủi ro bảo mật shard – nếu một shard bị tấn công, toàn bộ mạng lưới có thể bị ảnh hưởng. Cần cơ chế gán node ngẫu nhiên và luân chuyển node để giảm thiểu rủi ro này.

• Tại sao Ethereum chọn Data Sharding thay vì Execution Sharding?

Ethereum nhận thấy rằng Rollup Layer-2 đã giải quyết vấn đề execution scaling với khả năng tương tác và bảo mật tốt hơn. Execution sharding phá vỡ cross-shard composability – không thể thực hiện flash loan xuyên shard. Do đó, Ethereum tập trung vào data availability – nút thắt cổ chai thực sự cần giải quyết.

• Sharding có thể đạt được bao nhiêu TPS?

Về lý thuyết, sharding có thể đạt hàng trăm nghìn TPS. Ethereum Danksharding đặt mục tiêu hơn 100.000 TPS khi hoàn thành.

• Sharding khác gì so với việc chạy nhiều blockchain?

Sharding không phải là chạy nhiều blockchain độc lập. Các shard chia sẻ một cơ chế đồng thuận chung và giao tiếp với nhau để duy trì tính nhất quán. Việc chạy nhiều blockchain độc lập không có cơ chế đồng bộ hóa và bảo mật chung như sharding.

---

Kết luận

Sharding là gì? Đó là kỹ thuật chia mạng lưới blockchain thành các phần nhỏ hơn gọi là shard, cho phép xử lý giao dịch song song và tăng thông lượng tổng thể của mạng lưới. Sharding là giải pháp mở rộng Layer-1 – nó thay đổi cấu trúc cốt lõi của blockchain thay vì xây dựng lớp mở rộng bên trên.

Có ba loại sharding chính: network sharding (phân mảnh node), transaction sharding (phân mảnh giao dịch), và state sharding (phân mảnh trạng thái). Ethereum đã chọn data sharding với lộ trình Danksharding, tập trung vào việc cung cấp không gian dữ liệu giá rẻ cho các Rollup Layer-2. Proto-Danksharding (EIP-4844) và PeerDAS là những bước tiến quan trọng trên lộ trình này, giúp giảm phí giao dịch trên Layer-2 xuống hơn 90%.

Mặc dù sharding đi kèm với những thách thức kỹ thuật như giao tiếp cross-shard, bảo mật shard, và cân bằng tải, nó vẫn là giải pháp mở rộng quy mô mạnh mẽ nhất cho blockchain, với tiềm năng đạt hơn 100.000 giao dịch mỗi giây. Hiểu rõ sharding giúp bạn nắm bắt được tương lai của blockchain và cách các mạng lưới lớn sẽ mở rộng quy mô trong những năm tới.

Nếu bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về các khái niệm liên quan, hãy đọc bài Layer-1 Blockchain là gì?, Layer-2 Blockchain là gì? và Proto-Danksharding (EIP-4844) là gì?.

---

Nguồn tham khảo:  Ethereum.org – Danksharding

Từ khóa : blockchain, sharding